Bel fıtığında teşhis

Bel ve bacak ağrısı ile seyreden hastalıklar çok çeşitlidir. Yani bel ve bacak ağrısı bulunan her hastaya “Mutlaka bel fıtığıdır” peşin kararı ile yaklaşmak yanlışsız değildir. Bel fıtığını taklit eden pek çok hastalık vardır. Kolay bir spor yaralanmasından romatizmaya, enfeksiyon hastalıklarından kansere ve bel kaymasına kadar birçok hastalık bel ve/veya bacak ağrısıyla seyredebilir. Bu sebeple evvel teşhisin ne olduğu net olarak ortaya konmalıdır. Zira tedavide muvaffakiyete giden yol herşeyden evvel yanlışsız teşhisten geçer. Bunun için de ilgili uzman tabibe müracaat etmek gerekir. Doktor hastanın şikâyetlerini dinleyecek, muayenesini yapacak ve hastalığıyla ilgili tüm tetkik ve analizleri isteyecektir.

Bel ağrısının araştırılmasında düz röntgen sinemalarının kıymeti günümüzde azalmıştır. Hastanın radyasyona maruz kalmasına yol açan bu teknik lakin makul durumlarda tercih edilmektedir. Belden iğne yapılıp içeriye kontrast unsur verildikten sonra sinema çekilmesi tekniği (myelografi) de giderek daha az kullanılmaktadır. Zira günümüzde görüntüleme teknikleri çok ilerlemiş ve artık hastanın belinden iğne yapılmasına gerek kalmayacak düzeye gelmiştir. Aslında noniyonik kontrast hususların kullanım alanına girmesi iğne tekniğinin yan tesirlerini oldukça azaltmıştır. Lakin buna karşın şahsen iğne tekniğinin kendi yan tesirleri olabildiğinden ötürü myelografiden mümkün mertebe uzak durmakta fayda vardır. Bunun yerine güçlü manyetik rezonans aygıtları tercih edilmelidir.

Bel fıtığının teşhis ve ayırıcı teşhisinde EMG dediğimiz tetkik formülü de faydalıdır. Zira bu sistem ile hastada bulunan bozuklukların hudut dokusuna mı, yoksa kas dokusuna mı ilişkin olduğu ortaya konabilmekte, başka hastalıkların bel fıtığından ayırımı yapılabilmektedir. Bası altında kalan hudutlarda hasar olup olmadığı, varsa hasarın derecesi hakkında da fikir vermektedir. Kimi durumlarda bu teknik, cerrahın ameliyat kararını bile etkileyebilmektedir.

Bel ve/veya bacak ağrısı bulunan bir hastada bazen bilgisayarlı tomografi, çoklukla de manyetik rezonans üzere ileri tetkik metotlarına başvurulur.

Manyetik rezonans görüntüleme metodu teşhiste ve ayırıcı teşhiste büyük kolaylıklar sağlar. Ayrıyeten hastanın x-ışını almaması ve çeşitli planlardaki üstün görüntüleme yeteneği; omurilik, sonlar ve başka yumuşak dokuları net bir formda görüntüleyebilmesi manyetik rezonansı giderek daha da öne çıkarmaktadır.

Lakin kemik dokusuyla ilgili patolojilerde bilgisayarlı tomografinin daha düzgün imaj sağladığı gözönüne alınarak kimi durumlarda her iki teşhis metodu beraberce kullanılabilir.

Manyetik rezonansın bu kadar faydalı bir usul olmasına karşılık elde edilen imajların kıymetlendirilmesi büyük bir deneyim ister. Yanlış yorumlar, yanlış tedavi biçimlerine yol açar. Sıklıkla rastladığımız hafif disk bombeleşmesi bel fıtığı olarak yorumlanırsa, tedavinin formu büsbütün değişik bir tarafa yanlışsız gidebilecektir.

Bilhassa ameliyat sonrası periyotta gerçekleştirilen çekimlerden elde edilen imajların yorumlanması deneyim gerektirir. Muayene bulguları ile tetkiklerden elde edilen sonuçlar beraberce kılı kırk yararcasına hassas bir usulde pahalandırılacak ve net bir teşhise vardıktan sonra tedaviye geçilecektir. Manyetik rezonans tetkikinde bel fıtığı görüldü diye ameliyat kararı vermek bazen aldatıcı olabilir. Elde edilen imgeler kesinlikle klinik bulgularla desteklenmeli, ortalarında ahenk aranmalıdır. Ahenk yoksa bu durum izah edilmelidir.

Bazen bel fıtığı ile hayati ehemmiyet arzeden öbür birtakım hastalıkların ayırıcı teşhisini yapabilmek için kemik sintigrafisi gerekebilir.

Bel fıtığı ile bel kayması beşerler tarafından sık sık karıştırılmaktadır.

Üstte L5 kemiğinin S1’in üzerinden öne gerçek kayması görülmektedir.

Kemiklerin kuvvet ve yoğunluğu hakkında fikir edinmek ve osteoporoz teşhisini katılaştırmak emeliyle kemik yoğunluk ölçümlerine de başvurulabilir.

Ayırıcı teşhis için kan ve idrar incelemeleri yapılabilir.

Sonuçta yapılan muayene, tetkik ve analizler sonucunda hastanın bel fıtığı olup olmadığı, bel fıtığı ise hangi safhada bulunduğu net bir biçimde ortaya konacaktır. Yani bel fıtığı teşhisinin konmuş olması kâfi değildir. Hastalığın safhasını da tesbit etmek gerekir. Zira tedavinin hali buna nazaran değişecektir.

Kimi hastalar dar yerlere girdiklerinde büyük badire çekmekte ve rahatsız olmaktadırlar. Bu bireyler için açık tip manyetik rezonans aygıtları geliştirilmiştir. Ayrıyeten klasik tipteki aygıtlarda da gerekli önlemler alınarak bu hastaların tetkikleri yapılabilmektedir.

Günümüzde teknoloji o kadar ilerlemiştir ki, yeni geliştirilen kimi açık tip manyetik rezonans aygıtlarında bedenin dik durduğu durumlarda bile çekimler gerçekleştirilebilmekte ve böylelikle hasta hakkında ek datalar elde edilebilmektedir.

Manyetik rezonans görüntüleme metodu ile teşhiste büyük bir kademe kaydedilmiştir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir